VulnCity

Linux Privilege Escalation: بررسی Linux Capabilities و Polkit

نویسنده: یاسین · دسته: RedTeam · تاریخ انتشار: ۱۴۰۵/۸/۱۹

1. مقدمه

در سیستم‌عامل Linux، یکی از مهم‌ترین موضوعات امنیتی، نحوه مدیریت سطح دسترسی کاربران و پردازش‌ها (Processes) است.

به‌صورت پیش‌فرض، کاربر root بالاترین سطح دسترسی را در سیستم دارد و می‌تواند تقریباً تمام عملیات مدیریتی را انجام دهد؛ اما مشکل زمانی ایجاد می‌شود که یک سرویس، اسکریپت یا برنامه با دسترسی بیش‌ازحد اجرا شود.

فرض کنید مهاجم موفق شده است به یک سرور Linux دسترسی اولیه (Initial Access) پیدا کند و با یک کاربر عادی مانند vulncityوارد سیستم شده است.

در این مرحله مهاجم معمولاً تلاش می‌کند سطح دسترسی خود را افزایش دهد:

  • شناسایی سرویس‌ها و پردازش‌های دارای دسترسی بالا

  • بررسی فایل‌های دارای SUID/SGID

  • شناسایی Linux Capabilities غیرمعمول

  • بررسی تنظیمات اشتباه در Polkit

  • بررسی Cron Jobs و Systemd Services

  • سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌های Kernel

  • شناسایی مجوزهای اشتباه فایل‌ها و دایرکتوری‌ها

به این فرآیند Privilege Escalation گفته می‌شود.

در این مقاله دو مکانیزم مهم امنیتی Linux را بررسی می‌کنیم:

  1. Linux Capabilities: تقسیم اختیارات root به مجوزهای کوچک‌تر.

  2. Polkit (PolicyKit): مدیریت دسترسی کاربران عادی به عملیات مدیریتی سیستم.

Privilege Escalation از طریق Linux Capabilities در یکی دیگر از مقالات سایت نیز توضیح داده شده است ولی با توجه به اینکه مرتبط با polkit بوده در اینجا نیز آورده شده است.

سپس از دیدگاه Red Team نحوه شناسایی و سوءاستفاده از تنظیمات اشتباه را بررسی می‌کنیم و در بخش Blue Team، برای این فعالیت‌ها Detection Rule مبتنی بر Elastic ایجاد خواهیم کرد.

2. تفاوت Linux Capabilities و Polkit چیست؟

قبل از شروع، باید یک موضوع مهم را مشخص کنیم: Capabilities و Polkit دو مکانیزم مستقل هستند و نباید آن‌ها را یک مفهوم در نظر گرفت.

PPT - Privileged Programs PowerPoint Presentation, free download - ID:4614331

Linux Capabilities :

کنترل سطح دسترسی در سطح Kernel برای Processها و فایل‌های اجرایی. به‌عنوان مثال، اعطای مجوز CAP_SETUID به یک برنامه.

polkit

Polkit :

یک Authorization Framework برای کنترل اینکه کدام کاربر مجاز است عملیات مدیریتی مشخصی را از طریق سرویس‌های سیستم انجام دهد.

برای مثال:

  • Capabilities مشخص می‌کند یک Process چه اختیاراتی در Kernel دارد.

  • Polkit مشخص می‌کند یک درخواست مدیریتی از طرف یک کاربر، طبق Policyهای سیستم مجاز است یا خیر.

این دو مکانیزم ممکن است در یک سناریوی Privilege Escalation به یکدیگر مرتبط شوند، اما مسیرهای سوءاستفاده آن‌ها متفاوت است.

3. Polkit چیست؟

Polkit (PolicyKit) یک سرویس Authorization در Linux است که به برنامه‌ها و سرویس‌های سیستمی اجازه می‌دهد دسترسی کاربران را برای انجام عملیات مدیریتی بررسی کنند.

فرض کنید یک کاربر عادی قصد دارد سیستم را Restart کند یا یک سرویس را مدیریت کند.

به‌طور معمول، این عملیات نیازمند دسترسی مدیریتی هستند؛ اما همیشه قرار نیست کاربر مستقیماً با sudo دستورات را اجرا کند.

در این شرایط، Polkit می‌تواند بررسی کند:

  • چه کسی درخواست را ارسال کرده است؟

  • درخواست مربوط به چه عملیاتی است؟

  • آیا کاربر مجوز انجام این عملیات را دارد؟

  • آیا نیاز به احراز هویت (Authentication) وجود دارد؟

  • آیا درخواست باید رد شود یا پذیرفته شود؟

3.1 بررسی وضعیت Polkit در سیستم

برای بررسی نصب بودن Polkit:

which pkexec
which pkaction
which polkitd

بررسی سرویس:

systemctl status polkit

بررسی نسخه:

pkaction --version

مشاهده Actionهای موجود:

pkaction

بررسی جزئیات یک Action:

pkaction --verbose

مشاهده قوانین Polkit:

ls -la /etc/polkit-1/rules.d/
ls -la /usr/share/polkit-1/rules.d/

قوانین Polkit معمولاً با پسوند .rules و در قالب JavaScript نوشته می‌شوند.

3.2 مفهوم pkexec

یکی از ابزارهای مهم مرتبط با Polkit، دستور pkexec است.

این ابزار برای اجرای یک برنامه با سطح دسترسی بالاتر، پس از بررسی Authorization Policy استفاده می‌شود.

مثال:

pkexec id

اگر Policy اجازه دهد، خروجی می‌تواند هویت کاربر privileged را نشان دهد.

تفاوت pkexec و sudo این است که pkexec از زیرساخت Authorization مربوط به Polkit استفاده می‌کند؛ درحالی‌که sudo بر اساس تنظیمات sudoers تصمیم‌گیری می‌کند.

3.5 آسیب‌پذیری‌های Polkit و Privilege Escalation

یکی از معروف‌ترین آسیب‌پذیری‌های مرتبط با Polkit، آسیب‌پذیری PwnKit (CVE-2021-4034) است.

Critical

CVE-2021-4034

Pwnkit Deep-Dive and Detection Recommendations

hunters.security

این آسیب‌پذیری در برنامه pkexec وجود داشت و به یک کاربر محلی غیرمجاز اجازه می‌داد در سیستم‌های آسیب‌پذیر به سطح دسترسی root برسد.

نکته مهم این است که PwnKit ناشی از یک اشتباه در پردازش آرگومان‌های برنامه pkexec بود؛ نه صرفاً یک تنظیم اشتباه در فایل‌های Polkit.

سناریوی حمله:

  1. مهاجم ابتدا دسترسی عادی به سیستم Linux پیدا می‌کند.

  2. نسخه و وضعیت امنیتی pkexec را بررسی می‌کند.

  3. در صورت آسیب‌پذیر بودن سیستم، از CVE-2021-4034 استفاده می‌کند.

  4. در صورت موفقیت، پردازش مهاجم با سطح دسترسی root اجرا می‌شود.

بررسی نسخه و وضعیت فایل:

pkexec --version
ls -l /usr/bin/pkexec

بررسی بسته نصب‌شده در Debian/Ubuntu:

dpkg -l policykit-1
apt-cache policy policykit-1

نکته Red Team: صرف وجود pkexec به معنی آسیب‌پذیر بودن سیستم نیست. باید نسخه، Patch Level و وضعیت توزیع Linux بررسی شود.

نکته Blue Team: اجرای غیرمعمول pkexec توسط یک کاربر عادی، مخصوصاً زمانی که بلافاصله یک Shell با UID=0 ایجاد می‌شود، می‌تواند نشانه مهمی از Privilege Escalation باشد.

3.6 بررسی Misconfiguration در Polkit

علاوه بر آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری، تنظیمات اشتباه Polkit نیز می‌توانند باعث افزایش سطح دسترسی شوند.

برای مثال، یک Rule اشتباه ممکن است به تمام کاربران اجازه اجرای یک Action مدیریتی را بدهد.

فرض کنید در مسیر زیر یک Rule وجود دارد:

/etc/polkit-1/rules.d/50-custom.rules

محتوای فرضی:

polkit.addRule(function(action, subject) {
    if (subject.isInGroup("developers")) {
        return polkit.Result.YES;
    }
});

این قانون تمام Actionهایی را که توسط اعضای گروه developers درخواست شوند، مجاز می‌کند.

مشکل اینجاست که هیچ محدودیتی برای نوع Action در نظر گرفته نشده است.

در نتیجه، اعضای این گروه ممکن است به عملیات مدیریتی بیشتری از حد موردنیاز دسترسی پیدا کنند.

برای بررسی:

cat /etc/polkit-1/rules.d/*.rules

نکته امنیتی: در Policyهای Polkit باید Actionها به‌صورت دقیق مشخص شوند و از اعطای مجوز عمومی YES به گروه‌های گسترده خودداری شود.

4. Linux Capabilities چیست؟

در حالت سنتی، Linux از مدل دسترسی مبتنی بر Root استفاده می‌کرد.

یعنی اگر یک برنامه با UID=0 اجرا می‌شد، اختیارات گسترده‌ای در سیستم داشت.

اما همیشه لازم نیست یک برنامه تمام اختیارات Root را داشته باشد.

برای مثال، یک سرویس شبکه ممکن است فقط به مجوز باز کردن پورت‌های کمتر از 1024 نیاز داشته باشد.

در چنین شرایطی به‌جای اجرای کامل برنامه با دسترسی root، می‌توان Capability مشخصی مانند CAP_NET_BIND_SERVICE را به آن اختصاص داد.

Capabilities در واقع اختیارات Root را به مجوزهای کوچک‌تر تقسیم می‌کنند.

4.1 Capabilities مهم

CAP_SETUID : تغییر UID پردازش

CAP_SETGID : تغییر GID پردازش

CAP_SYS_ADMIN : عملیات مدیریتی گسترده مانند mount

CAP_SYS_MODULE : بارگذاری و حذف Kernel Module

CAP_DAC_OVERRIDE : دور زدن محدودیت‌های مجوز فایل

CAP_DAC_READ_SEARCH : دور زدن محدودیت خواندن فایل و جستجوی دایرکتوری

CAP_NET_RAW : ایجاد Raw Socket

CAP_NET_ADMIN : مدیریت تنظیمات شبکه

CAP_SYS_PTRACE : بررسی و کنترل Processهای دیگر

CAP_SETFCAP : تنظیم File Capabilities

برای مشاهده فهرست کامل:

man 7 capabilities

4.2 انواع Capability Set

هر Process می‌تواند پنج مجموعه اصلی Capability داشته باشد.

Permitted (P) : مجموعه مجوزهایی که Process می‌تواند در اختیار داشته باشد

Effective (E) : مجوزهایی که Kernel هنگام بررسی دسترسی از آن‌ها استفاده می‌کند

Inheritable (I) : مجوزهایی که می‌توانند در زمان اجرای Process فرزند منتقل شوند

Bounding (B) : محدودکننده Capabilityهایی که Process می‌تواند از طریق اجرای برنامه جدید دریافت کند

Ambient (A) : مجوزهایی که می‌توانند به برنامه‌های غیرممتاز فرزند منتقل شوند

نکته: E و P همیشه به معنی داشتن دسترسی کامل Root نیستند. هر Capability فقط اختیارات مشخصی را فراهم می‌کند.

4.3 بررسی Capabilityهای سیستم

برای شناسایی فایل‌های دارای Capability:

getcap -r / 2>/dev/null

خروجی فرضی:

/usr/bin/python3.13 cap_setuid=ep
/usr/bin/tar cap_dac_read_search=ep
/usr/bin/ping cap_net_raw=ep

معنی خروجی:

cap_setuid=ep
  • e: قابلیت Effective است.

  • p: قابلیت Permitted است.

در نتیجه، اجرای فایل Python می‌تواند Capability مربوط به تغییر UID را در اختیار Process قرار دهد.

4.4 بررسی Capabilityهای یک Process

ابتدا PID پردازش را پیدا می‌کنیم:

ps aux | grep python

سپس:

cat /proc/PID/status | grep Cap

خروجی:

CapInh: 0000000000000000
CapPrm: 0000000000000080
CapEff: 0000000000000080
CapBnd: 000001ffffffffff
CapAmb: 0000000000000000

برای Decode کردن مقدار Hex:

capsh --decode=0000000000000080

خروجی مورد انتظار:

0x0000000000000080=cap_setuid

در این مثال، Process دارای CAP_SETUID در مجموعه‌های Permitted و Effective است.

برای مشاهده Capabilityهای Session فعلی:

capsh --print

5. Privilege Escalation از طریق Linux Capabilities

حالا فرض کنیم مهاجم با کاربر عادی vulncityبه سرور دسترسی پیدا کرده است.

هدف مهاجم رسیدن به سطح دسترسی root است.

اولین مرحله در این سناریو، شناسایی فایل‌هایی است که Capability غیرمعمول دارند.

سناریوی اول: سوءاستفاده از CAP_SETUID

فرض کنید خروجی دستور زیر را داریم:

getcap -r / 2>/dev/null

خروجی:

/usr/bin/python3.13 cap_setuid=ep

این تنظیم به Python اجازه می‌دهد UID پردازش را تغییر دهد.

اگر Process بتواند UID خود را به صفر تغییر دهد، در این سناریوی آزمایشگاهی می‌تواند به هویت root برسد.

بررسی Capability:

getcap /usr/bin/python3.13

برای درک رفتار این Capability، ابتدا UID فعلی را بررسی می‌کنیم:

id

سپس در محیط آزمایشگاهی:

python3.13 -c 'import os; print("Before:", os.getuid()); os.setuid(0); print("After:", os.getuid())'

خروجی مورد انتظار در صورت موفقیت:

Before: 1001
After: 0

نتیجه نشان می‌دهد که برنامه توانسته UID خود را به صفر تغییر دهد.

نکته مهم: CAP_SETUID به‌تنهایی به معنی دسترسی کامل root نیست. نتیجه نهایی به سایر مجوزهای Process، شرایط اجرایی و محدودیت‌های امنیتی سیستم وابسته است.

برای بررسی و حذف تنظیم اشتباه:

sudo setcap -r /usr/bin/python3.13

سناریوی دوم: سوءاستفاده از CAP_DAC_READ_SEARCH

این Capability امکان دور زدن محدودیت‌های DAC برای خواندن فایل‌ها و جستجوی دایرکتوری‌ها را فراهم می‌کند.

فرض کنید:

/usr/bin/tar cap_dac_read_search=ep

کاربر عادی به‌صورت پیش‌فرض اجازه خواندن /etc/shadow را ندارد.

اما برنامه‌ای که CAP_DAC_READ_SEARCH دارد می‌تواند از این محدودیت عبور کند.

بررسی:

getcap -r / 2>/dev/null | grep cap_dac_read_search

در یک آزمایشگاه کنترل‌شده می‌توان با استفاده از ابزارهای دارای این Capability، دسترسی خواندن فایل‌های محافظت‌شده را بررسی کرد.

برای حذف مجوز:

sudo setcap -r /usr/bin/tar

سناریوی سوم: سوءاستفاده از CAP_DAC_OVERRIDE

این Capability امکان عبور از بسیاری از محدودیت‌های معمول DAC در خواندن، نوشتن و اجرای فایل‌ها را فراهم می‌کند.

فرض کنید:

/usr/bin/nano cap_dac_override=ep

در این حالت، Nano می‌تواند از برخی محدودیت‌های معمول Permission عبور کند.

برای مثال، اگر مهاجم بتواند فایل حساس /etc/passwd را با این برنامه ویرایش کند، ممکن است بتواند یک حساب کاربری با UID=0 ایجاد کند.

بررسی Capability:

getcap /usr/bin/nano

برای پاک کردن:

sudo setcap -r /usr/bin/nano

نکته Red Team: وجود CAP_DAC_OVERRIDE روی یک ابزار عمومی و تعاملی مانند Nano بسیار مشکوک است؛ زیرا می‌تواند به مهاجم امکان تغییر فایل‌های حساس را بدهد.

نکته Blue Team: برای تشخیص این سناریو باید هم تغییر File Capabilities و هم دسترسی غیرعادی به فایل‌هایی مانند /etc/passwd و /etc/shadow بررسی شوند.

6. ساخت آزمایشگاه Privilege Escalation

Operating System : Ubuntu Server 22.04 / 24.04

Attacker User : vulncity

Target User : root

Monitoring : Elastic Agent + Elastic Defend

SIEM : Elasticsearch + Kibana

6.1 ساخت کاربر آزمایشگاهی

با حساب Administrator:

sudo useradd -m -s /bin/bash vulncity
sudo passwd vulncity

بررسی:

id vulncity

کاربر باید UID غیرصفر داشته باشد و عضو گروه‌های مدیریتی غیرضروری نباشد.

6.2 ایجاد سناریوی CAP_SETUID

در این آزمایشگاه، یک فایل اجرایی جداگانه برای آزمایش ایجاد می‌کنیم تا Python اصلی سیستم را تغییر ندهیم.

sudo cp /usr/bin/python3 /opt/lab-python

اختصاص Capability:

sudo setcap cap_setuid+ep /opt/lab-python

بررسی:

getcap /opt/lab-python

خروجی:

/opt/lab-python cap_setuid=ep

حالا با کاربر عادی وارد شو:

su - vulncity

و اجرا کن:

/opt/lab-python -c 'import os; os.setuid(0); print(os.getuid())'

خروجی: 0

این آزمایش نشان می‌دهد کاربر عادی با استفاده از یک Executable دارای CAP_SETUID توانسته UID پردازش را به صفر تغییر دهد.

برای بررسی وضعیت:

getcap /opt/lab-python

و پاک‌سازی آزمایش:

sudo setcap -r /opt/lab-python
sudo rm -f /opt/lab-python

نکته: برای بررسی دقیق موفقیت Privilege Escalation باید علاوه بر UID، وضعیت EUID، GID و Capabilityهای Process نیز بررسی شود.

7. شناسایی و Detection در Elastic SIEM

حالا از دیدگاه Blue Team به موضوع نگاه می‌کنیم.

فرض کنید روی سرورهای Linux سازمان Elastic Agent نصب شده و Elastic Defend رویدادهای Process را جمع‌آوری می‌کند.

هدف ما شناسایی این رفتارهاست:

  1. اجرای غیرمعمول pkexec

  2. تغییر UID به صفر توسط Process غیرمجاز

  3. اجرای Python و تغییر سطح دسترسی به root

  4. اجرای setcap و اعطای Capability جدید

  5. تغییر File Capabilities

  6. دسترسی غیرعادی به فایل‌های حساس

  7. ایجاد Shell با دسترسی root از یک Process غیرمجاز

نکته کلیدی این است که صرف اجرای یک دستور مانند pkexec یا setcap به معنی حمله نیست. باید رفتار Process، Parent Process، کاربر اجراکننده و نتیجه عملیات را در کنار هم بررسی کنیم.

7.1 پیش‌نیازهای جمع‌آوری لاگ

برای این Detectionها بهتر است موارد زیر را داشته باشیم:

Elastic Defend : لاگ‌های Process Creation، Process Termination و UID Change

Auditd : تغییرات امنیتی و System Calls

System Logs : رویدادهای Polkit و Authentication

File Integrity Monitoring : تغییر فایل‌های حساس و فایل‌های اجرایی

7.2 Detection Rule شماره 1: Suspicious pkexec Execution

هدف: شناسایی اجرای مشکوک pkexec توسط کاربران غیر Root.

این Rule اجرای pkexec توسط کاربران غیر Root را شناسایی می‌کند.

اما ممکن است در سیستم‌هایی که استفاده عادی از Polkit دارند False Positive ایجاد شود.

برای کاهش False Positive موارد زیر را بررسی کنید:

  • Parent Process

  • تعداد و محتوای Arguments

  • کاربر اجراکننده

  • اجرای Shell بعد از pkexec

  • تغییر UID به صفر

7.3 Detection Rule شماره 2: Python UID Change to Root

این Rule یکی از مهم‌ترین Detectionها برای سناریوی CAP_SETUID است.

فرض کنید مهاجم با Python دستور زیر را اجرا کرده باشد:

os.setuid(0)

در صورتی که Elastic Defend رویداد UID Change را ثبت کرده باشد، می‌توانیم آن را شناسایی کنیم.

نکته: این Query برای شناسایی Pythonهایی است که UID آن‌ها به صفر تغییر کرده است. برای دقت بیشتر باید Parent Process و Working Directory نیز بررسی شوند.

7.4 Detection Rule شماره 3: Capability Assignment via setcap

یکی از رفتارهای مهم مهاجم، تغییر Capability فایل‌های اجرایی است.

برای مثال:

setcap cap_setuid+ep /usr/bin/python3

این دستور به Python مجوز تغییر UID می‌دهد.

این Rule تلاش برای اعطای Capabilityهای حساس را شناسایی می‌کند.

محدودیت مهم: اجرای setcap با تغییر واقعی Extended Attribute یکسان نیست. ممکن است مهاجم مستقیماً از System Callهای setxattr یا fsetxattr استفاده کند؛ بنابراین صرف مانیتور کردن Process به نام setcap کافی نیست.

7.5 Detection Rule شماره 4: Suspicious Root Shell

فرض کنید مهاجم بعد از موفقیت در Privilege Escalation یک Shell با دسترسی root ایجاد می‌کند.

برای شناسایی این رفتار:

این Rule می‌تواند Shellهایی را شناسایی کند که از Interpreterها یا pkexec ایجاد شده‌اند.

توجه داشته باشید که user.id معمولاً شناسه کاربر مؤثر در Process Event است؛ برای تشخیص تغییر واقعی هویت باید process.real_user.id و رویداد UID Change نیز بررسی شوند.

7.6 Detection Rule شماره 5: Access to Sensitive Files

برای شناسایی دسترسی غیرعادی به فایل‌های حساس:

این Query به شرطی کار می‌کند که File Eventهای موردنیاز توسط Elastic Defend یا منبع دیگری جمع‌آوری شده باشند.

نکته: برای بررسی دسترسی‌های خواندن، Auditd می‌تواند مکمل مناسبی باشد؛ زیرا همه انواع File Access الزاماً در Eventهای عادی Process ثبت نمی‌شوند.

8. Mitigation و Hardening

از دیدگاه Blue Team، هدف اصلی فقط شناسایی حمله نیست؛ باید شرایط سوءاستفاده از Capabilities و Polkit را نیز حذف کنیم.

8.1 مدیریت Linux Capabilities

1. شناسایی Capabilityهای غیرضروری

getcap -r / 2>/dev/null

خروجی را بررسی کنید و برای هر فایل مشخص کنید که آیا واقعاً به Capability نیاز دارد یا خیر.

2. حذف Capabilityهای غیرضروری

sudo setcap -r /path/to/binary

3. جلوگیری از اعطای Capabilityهای بیش‌ازحد

به برنامه‌ها فقط Capability موردنیازشان را اختصاص دهید.

برای مثال، اگر یک سرویس فقط به باز کردن پورت‌های پایین‌تر از 1024 نیاز دارد:

sudo setcap cap_net_bind_service=+ep /path/to/application

به‌جای اعطای CAP_SYS_ADMIN یا اجرای کامل برنامه با دسترسی root.

4. محدود کردن Capabilityهای Process در Systemd

در فایل Service می‌توان از تنظیمات زیر استفاده کرد:

[Service]
CapabilityBoundingSet=CAP_NET_BIND_SERVICE
AmbientCapabilities=CAP_NET_BIND_SERVICE
NoNewPrivileges=true

این تنظیمات باید متناسب با نیاز واقعی سرویس انتخاب شوند. NoNewPrivileges از کسب امتیازات جدید از طریق مکانیزم‌هایی مانند SUID و File Capabilities در اجرای فرزند جلوگیری می‌کند، اما جایگزین بررسی سایر مسیرهای دسترسی نیست.

8.2 Hardening در Polkit

1. به‌روزرسانی Polkit

نسخه نصب‌شده را بررسی کنید و Patchهای امنیتی توزیع Linux را نصب کنید.

Ubuntu/Debian:

sudo apt update
sudo apt upgrade

2. بررسی Ruleهای سفارشی

find /etc/polkit-1/rules.d/ \
     -type f -name "*.rules" -ls

بررسی محتوای Ruleها:

grep -R -n "polkit.Result.YES" \
/etc/polkit-1/rules.d/

وجود polkit.Result.YES به‌خودی‌خود آسیب‌پذیری نیست؛ اما باید بررسی شود که چه کاربران و چه Actionهایی را بدون Authentication مجاز می‌کند.

3. محدود کردن دسترسی به فایل‌های Rule

sudo chown root:root /etc/polkit-1/rules.d/*.rules
sudo chmod 0644 /etc/polkit-1/rules.d/*.rules

دایرکتوری Ruleها نیز باید فقط توسط Administrator قابل تغییر باشد.

4. بررسی و محدودسازی pkexec

اگر برنامه یا سرویس شما به pkexec نیاز ندارد، حذف بسته یا محدود کردن سطح دسترسی آن را بررسی کنید؛ اما قبل از هر اقدامی وابستگی سرویس‌های سیستم را ارزیابی کنید.

5. حذف Ruleهای غیرضروری

Ruleهای قدیمی، آزمایشی و دارای مجوز عمومی را حذف کنید.

8.3 Hardening در سطح سیستم‌عامل

SUID/SGID : بررسی و حذف موارد غیرضروری

Kernel : نصب Security Update

File Permissions : بررسی /etc/passwd و /etc/shadow

Auditd : ثبت تغییرات امنیتی

Systemd : محدودسازی Capabilityها

Elastic Defend : مانیتورینگ Process و UID Change

User Management : حداقل‌سازی دسترسی کاربران

sudoers : محدود کردن دستورات مجاز

Polkit : بازبینی Authorization Rules

8.4 بررسی Integrity فایل‌های حساس

یکی از اقدامات مهم، مانیتورینگ تغییر فایل‌های زیر است:

/etc/passwd
/etc/shadow
/etc/group
/etc/gshadow
/etc/sudoers
/etc/sudoers.d/
/etc/polkit-1/rules.d/
/usr/bin/
/usr/sbin/

برای این کار می‌توان از Elastic Defend، File Integrity Monitoring یا AIDE استفاده کرد.

9. سناریوی کامل حمله از دیدگاه Red Team و Blue Team

حالا تمام مباحث را در قالب یک سناریوی واقعی‌تر به یکدیگر متصل می‌کنیم.

فرض کنید مهاجم موفق شده است با کاربر vulncityبه سرور vuln-45 دسترسی پیدا کند.

Attack Simulation

  1. Initial Access

    مهاجم با حساب عادی وارد سیستم Linux می‌شود.

    User: vulncity | UID: 1001

  2. Enumeration

    مهاجم Capabilities و تنظیمات Polkit را بررسی می‌کند.

    getcap -r / 2>/dev/null
  3. Discovery

    یک فایل Python با CAP_SETUID پیدا می‌شود.

    /opt/lab-python cap_setuid=ep
  4. Privilege Escalation

    Process با استفاده از Capability موجود، UID خود را به صفر تغییر می‌دهد.

  5. Execution

    مهاجم به Shell با سطح دسترسی root می‌رسد.

  6. Post-Exploitation

    مهاجم می‌تواند برای دسترسی به اطلاعات حساس، بررسی تنظیمات سیستم و ماندگاری تلاش کند.

10. جمع‌بندی

Linux Capabilities و Polkit دو بخش مهم از مدل امنیتی Linux هستند که در صورت پیاده‌سازی نادرست می‌توانند به مسیر Privilege Escalation تبدیل شوند.

در Linux Capabilities، خطر اصلی زمانی ایجاد می‌شود که یک برنامه عمومی یا غیرقابل‌اعتماد، Capabilityهای بیش‌ازحد دریافت کند.

در Polkit نیز Ruleهای اشتباه، مجوزهای گسترده و آسیب‌پذیری‌های موجود در نسخه‌های قدیمی می‌توانند مرز دسترسی بین کاربر عادی و عملیات مدیریتی را تضعیف کنند.

از دیدگاه Red Team، بررسی Capabilityها، Polkit Rules و آسیب‌پذیری‌های موجود می‌تواند در شناسایی مسیرهای افزایش سطح دسترسی مؤثر باشد.

از دیدگاه Blue Team، ترکیب Elastic Defend، Auditd، File Integrity Monitoring و Detectionهای مبتنی بر رفتار Process می‌تواند امکان شناسایی این فعالیت‌ها را افزایش دهد.